Τα επόμενα ορόσημα και κινήσεις της Λευκωσίας στην Ευρώπη. Η ώρα της αλήθειας και της αξιοπιστίας

Link

Σύμφωνα με μια περιεκτική ανάλυση του Παύλου Ξανθούλη στον «Φιλελεύθερο», οι επόμενες τρεις βδομάδες θα είναι καθοριστικές για τον καθορισμό του πλαισίου αντίδρασης της Ευρωπαϊκής Ένωσης έναντι των παράνομων ενεργειών της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Οι διαβουλεύσεις συνεχίζονται, με τη Λευκωσία να προσπαθεί να πείσει ότι, η Τουρκία δρα σε παράβαση του δικαίους δικαίου και του δικαίου της θάλασσας, κινείται επιθετικά έναντι των συμφερόντων της Κυπριακής Δημοκρατίας και απειλεί την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ο κύπριος Υπουργός Εξωτερικών προσπαθεί να πείσει ακόμη ότι οι κινήσεις της Άγκυρας στρέφονται κατά των συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, των κρατών μελών της, καθώς και των κρατών της Ανατολικής Μεσογείου.

Η Τουρκία επιδιώκει να ανατρέψει έναν ενεργειακό σχεδιασμό, ο οποίος θα μπορούσε να δώσει εναλλακτικές πηγές-αγορές ενέργειας για την Ευρώπη.

Στο πλαίσιο των διαβουλεύσεων, αποκαλύπτονται και οι προθέσεις της Βρετανίας, η οποία δρα στο παρασκήνιο και προσπαθεί να πείσει κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το Λονδίνο δεν θεωρεί ότι συντρέχουν λόγοι για λήψη μέτρων ή επιβολή κυρώσεων κατά της Τουρκίας. Παρουσιάζει το θέμα ως μια διμερής διαφορά, η οποία προκύπτει από την απουσία οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών (Υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ) ανάμεσα στην Τουρκία και την Κύπρο. Η βασική θέση του Λονδίνου είναι ότι, εάν δεν ασκηθούν πιέσεις για άμεση έναρξη συνομιλιών στο Κυπριακό και σύντομη κατάληξη τους, η ένταση θα αυξηθεί και τα προβλήματα θα μεγαλώνουν. Με απλά λόγια, η Βρετανία προσπαθεί να μεταθέσει το πρόβλημα, από την επιθετική-αναθεωρητική πολιτική της Άγκυρας στο Κυπριακό.

Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει κριθεί εδώ και χρόνια ότι, το Κυπριακό είναι ένα πρόβλημα που πρέπει να λυθεί, αλλά η μη επίλυσή του δεν μπορεί να αφαιρεί ούτε να στερεί από την Κυπριακή Δημοκρατία κυριαρχικά δικαιώματα και δυνατότητες στην εξωτερική της πολιτική, καθώς και στην πολιτική ασφάλειας και άμυνας της Ένωσης και της συνεργασίας της τελευταίας με το ΝΑΤΟ και άλλους οργανισμούς. Οι κινήσεις της Βρετανίας επαναφέρουν επί κακού σκοπού το ζήτημα του περιορισμού των κυριαρχικών δικαιωμάτων και των συμφερόντων της Κυπριακής Δημοκρατίας, ενόσω είναι άλυτο το Κυπριακό. Αυτή είναι βεβαίως η βρετανική εκδοχή των παραδοσιακών θέσεων της Άγκυρας.

Επί της ουσίας, η Λευκωσία έχει ενώπιον της σαφείς προκλήσεις. Εάν αποτύχει να πείσει τα κράτη μέλη της ΕΕ να πάρουν μία ξεκάθαρη απόφαση για καταδίκη των ενεργειών της Τουρκίας και κυρίως για επιβολή σε αυτήν αποτρεπτικών και τιμωρητικών μέτρων, τότε δικαιωθούν οι βρετανικές θέσεις και θα αποθρασυνθεί ακόμη περισσότερο η Άγκυρα.

Στις 29 Μαΐου αναμένεται η Έκθεση της Επιτροπής για την Τουρκία, όπου θα υπάρξουν αναφορές σε σχέση με τις παράνομες ενέργειές της στις θαλάσσιες ζώνες της Κυπριακής Δημοκρατίας. Ενδιαφέρουσες θα είναι και οι ενδεχόμενες εισηγήσεις της Επιτροπής για ανάληψη δράσης ή η απουσία οποιωνδήποτε εισηγήσεων. Πρέπει να σημειωθεί ότι, το περιεχόμενο της Έκθεσης θα αντανακλά και τον βαθμό επιρροής και πειθούς των διπλωματικών κινήσεων της Λευκωσίας το τελευταίο διάστημα. Όμως, στη συγκεκριμένη περίπτωση, η Έκθεση της Επιτροπής δεν είναι καθοριστική. Από τη στιγμή που το Συμβούλιο δεν ανέθεσε στην Επιτροπή να μελετήσει την κατάσταση και να εισηγηθεί μέσα και τρόπο αντίδρασης, οι αποφάσεις επαφίονται αποκλειστικά στους Υπουργούς Εξωτερικών, όπως και στους Αρχηγούς Κρατών και Κυβερνήσεων, οι οποίοι και συνέρχονται στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στα τέλη Ιουνίου.

Η Έκθεση της Επιτροπής θα αποτυπώσει τις πολιτικές «ισορροπίες» που υπάρχουν σε επίπεδο κρατών μελών, αλλά θα παρουσιάσει και τις επικρατούσες αντιλήψεις της γραφειοκρατίας της Επιτροπής. Όπως αναφέρθηκε και πιο πάνω, η Έκθεση θα δείξει και τον βαθμό που η Λευκωσία κατάφερε να πείσει για την ανάγκη άμεσης και σαφούς αντίδρασης της Ένωσης, με έργα και όχι, για ακόμη μια φορά, με λόγια.

Δεν είναι όμως η Έκθεση της Επιτροπής που θα κρίνει την αντίδραση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά το Συμβούλιο Υπουργών Εξωτερικών, το οποίο συνέρχεται στις 17 Ιουνίου και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο το οποίο ακολουθεί στις 20 Ιουνίου.

Όπως έχω υποστηρίξει σε προηγούμενη αρθρογραφία μου, η Λευκωσία θα έπρεπε να είχε κινηθεί διαφορετικά. Θα έπρεπε να είχε ζητήσει τουλάχιστον την συμπερίληψη της δήλωσης Μογκερίνι και της δήλωσης Τουσκ σε απόφαση του Συμβουλίου της ,η οποία θα προνοούσε και τα επόμενα βήματα.

Το παρελθόν δεν μπορεί να αναδημιουργηθεί. Τώρα σημασία έχει πως θα λειτουργήσει η Λευκωσία στα επόμενα κρίσιμα ορόσημα. Τι πρέπει λοιπόν να κάνει η Λευκωσία;

  1. Μέχρι και την ύστατη θα πρέπει να ασκήσει πίεση στην Επιτροπή για να καταγράψει με σαφή τρόπο τις παράνομες ενέργειες της Τουρκίας, τον τόπο με τον οποίο αυτές απειλούν τα κυριαρχικά δικαιώματα της Κυπριακής Δημοκρατίας, αλλά και τα συμφέροντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών της Ανατολικής Μεσογείου, καθώς και να γίνει από μέρους της Επιτροπής ισχυρή εισήγηση για λήψη μέτρων και επιβολή κυρώσεων.
  2. Σε επίπεδο προετοιμασίας του Συμβουλίου Υπουργών Εξωτερικών της 17ης Ιουνίου, η Λευκωσία θα πρέπει να συνεργαστεί στενά με ένα τουλάχιστον μεγάλο κράτος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τη Ύπατη Αρμοστή της Ένωσης προκειμένου να γραφτεί ένα ισχυρό προσχέδιο απόφασης το οποίο θα περιέχει, πέραν από την καταδίκη των ενεργειών της Τουρκίας και την προειδοποίησή της, σαφείς αναφορές σε λήψη μέτρων και κυρώσεων εναντίον της, σε περίπτωση που δεν τερματίσει τις ενέργειές της και αναφορές σε ακόμη σκληρότερα μέτρα και κυρώσεις σε περίπτωση που προχωρήσει στην υλοποίηση των σχεδιασμών που έχει ανακοινώσει.
  3. Η Λευκωσία πρέπει να προκαλέσει ένα ρεύμα στήριξης μιας ισχυρής απόφασης από το Συμβούλιο. Εάν τα μεγάλα κράτη μέλη και μεγάλη μερίδα των άλλων κρατών μελών στηρίξουν μια καθαρή απόφαση, τότε η Βρετανία θα βρεθεί απομονωμένη. Η τελευταία έχει δεσμευτεί ότι, στο πλαίσιο του Brexit, δεν πρόκειται να παρεμποδίζει αποφάσεις της Ένωσης.
  4. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, ως ο ανώτερος και καθοδηγητικός θεσμός της Ένωσης, θα πρέπει να σφραγίσει και να δώσει κύρος στην απόφαση του Συμβουλίου, καθώς επίσης να δεσμευτεί και με δική του απόφαση για την εφαρμογή όλων όσων θα συμφωνηθούν.

Αυτά τα βήματα είναι που θα κρίνουν την αξιοπιστία, τόσο της Λευκωσίας όσο και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.