Ο Μύθος του Πρώτου Λόγου του Ιδιοκτήτη

Χρίστος Κληρίδης

Δυστυχώς το ΑΚΕΛ, δια του Προέδρου Χριστόφια και του Γενικού Γραμματέα του, Άνδρου Κυπριανού, προσπαθούν να πείσουν ότι «τον πρώτο λόγο έχει ο ιδιοκτήτης» για τις περιουσίες του στα κατεχόμενα.

Λυπούμαι που  πρέπει να διαφωνήσω. Έχω μελετήσει πολύ προσεκτικά και αναλύσει τις προτάσεις της ελληνοκυπριακής πλευράς για το «Περιουσιακό» οι οποίες υποβλήθηκαν χωρίς να τύχουν, κατά την γνώμη μου της δέουσας επεξεργασίας από όλα τα κόμματα παρά μόνο προφανώς από τους συμβούλους του Προέδρου.

Στην παράγραφο Α (6) των προτάσεων γίνεται η απαραίτητη διευκρίνιση ότι το δικαίωμα της επιλογής περιορίζεται σε συγκεκριμένες περιπτώσεις που  προνοούνται στις προτάσεις.  Η παράγραφος 6 έχει ως εξής:

«’Ολοι οι ιδιοκτήτες περιουσιών που επηρεάστηκαν θα μπορούν να αποφασίσουν ελεύθερα για την τύχη των περιουσιών τους εκτός αν προβλέπεται διαφορετικά στα κριτήρια»

Δυστυχώς οι εξαιρέσεις που προνοούνται στις προτάσεις είναι τέτοιου βαθμού και έκτασης που καθιστούν την εισήγηση ότι «ο ιδιοκτήτης έχει τον  πρώτο λόγο» ΜΥΘΟ . Εξηγούμαι:

1.      ‘Οσον αφορά τις κατοικίες ο ιδιοκτήτης έχει δικαίωμα άμεσης κατοχής και χρήσης μόνο εφόσον η κατοικία δεν χρησιμοποιείται από σημερινό χρήστη ή εάν χρησιμοποιείται από σημερινό «χρήστη» θα πρέπει να αποδείξει ο ιδιοκτήτης ότι κατά τον χρόνο απώλειας κατοχής εχρησιμοποείτο από τον σημερινό ιδιοκτήτη ο οποίος πρέπει να ήταν πέραν των 10 ετών κατά τον χρόνο απώλειας κατοχής ιδιοκτήτης ή η περιουσία ανήκε σε πρόσωπο στενού συγγενή του. Αυτό εξαιρεί μια μεγάλη κατηγορία ιδιοκτητών.

2.      Στην περίπτωση που ο σημερινός «χρήστης» αποδεικνύει ότι έχει μακροχρόνια σταθερή και συνεχόμενη χρήση της κατοικίας και τυχόν μεταστέγαση του θα δημιουργήσει δυσανάλογα νέα δεινά από την έξωση του η Επιτροπή Περιουσιών  αποφασίζει «για τις κατάλληλες διευθετήσεις». Με λίγα λόγια η Επιτροπή Περιουσιών έχει δικαίωμα να αποδώσει τον τίτλο στον «χρήστη» σε βάρος του ιδιοκτήτη στην βάση κατευθυντήριων γραμμών που θα συμφωνηθούν.

1.      Δημιουργείται κατηγορία περιουσιών οι οποίες είναι πρακτικά αδύνατο να αποκατασταθούν. Προφανώς περιλαμβάνει περιουσίες στις οποίες έχει ανεγερθεί παράνομα οικιστικό, τουριστικό, ή εμπορικό συγκρότημα για το οποίο δεν είναι εφικτή η έκδοση χωριστών τίτλων. Σε τέτοιες  περιπτώσεις ο ιδιοκτήτης προφανώς περιορίζεται σε αποζημίωση ή  παραχώρηση μετοχών στην εταιρεία ανάπτυξης , αδιευκρίνιστου ποσοστού.

2.      Σε περιπτώσεις όπου είναι δυνατή η έκδοση ξεχωριστού τίτλου για το μέρος που δεν αναπτύχθηκε τότε περιορίζεται σ’ αυτό τον τίτλο ο ιδιοκτήτης .  Το υπόλοιπο μέρος αποζημιώνεται ή αν πρόκειται για εταιρεία ανάπτυξης δυνατόν να επιλέξει να λάβει αδιευκρίνιστο αριθμό μετοχών.

3.      Δημιουργείται κατηγορία των ούτω καλούμενων προβληματικών περιουσιών λόγω μικρού μεγέθους η ύπαρξης μεγάλου αριθμού συνιδιοκτητών ή για άλλους λόγους οι οποίοι θα συμφωνηθούν. Αυτές δεν αποκαθίστανται αλλά αποζημιώνονται.

4.      Περιουσίες οι οποίες δεν θα διεκδικηθούν μέσα σε δυο χρόνια από την έναρξη της ισχύος της συμφωνίας ή τυχόν διεκδίκηση  τους θεωρηθεί αβάσιμη αποζημιώνονται. Είναι πρωτάκουστο να χάνει κάποιος τίτλο ιδιοκτησίας επειδή δεν την διεκδίκησε σε περίοδο δυο ετών.

5.      Διαφιλονικούμενες περιουσίες θεωρούνται επίσης σαν αζήτητες περιουσίες και δεν αποκαθίστανται μετά την πάροδο 5 ετών, χωρίς επίλυση της διαφοράς.

6.      Εάν μια περιουσία έχει αναπτυχθεί ή βελτιωθεί και εμπίπτει στην κατηγορία που είναι δυνατή η αποκατάσταση ο ιδιοκτήτης πρέπει να καταβάλει αποζημίωση ίση με την αξία των βελτιώσεων ή της ανάπτυξης διαφορετικά θα πρέπει να επιλέξει μεταξύ μακροχρόνιας μίσθωσης ή αποζημίωσης.

7.      Κάθε ιδιοκτήτης δικαιούται σε άμεση αποκατάσταση περιουσίας συνολικής έκτασης 7500 τ.μ. Σε περίπτωση που δεν είναι δυνατή η αποκατάσταση μπορεί να του παραχωρηθεί περιουσία ίσης αξίας.  Για περιουσίες πέραν των 7500 τ.μ. αυτή αποφασίζεται με βάση κριτήρια άγνωστα επί του παρόντος.

8.       Όσον αφορά δημόσιες περιουσίες αυτές θα κατανεμηθούν  μεταξύ της Ομοσπονδιακής Κυβέρνησης και των Ομόσπονδων Μονάδων όπως θα συμφωνηθεί.

9.      Περιουσίες που χρησιμοποιούνται για σκοπούς δημόσιας ωφέλειας σύμφωνα με απόφαση της Επιτροπής Περιουσιών δεν αποκαθίστανται αλλά αποζημιώνονται. Δεν υπάρχει δυνατότητα προσβολής της απόφασης για απαλλοτρίωση παρά μόνο σε σχέση με το ύψος της αποζημίωσης.

10.   Σε περιοχές οι οποίες θα επιστραφούν στους ελληνοκυπρίους μετά την επίλυση του εδαφικού όπου η περιουσία χρησιμοποιείται σαν κατοικία ή για βιοποριστικούς σκοπούς από τον σημερινό χρήστη ο «χρήστης» μπορεί να παραμείνει στην περιουσία σαν μισθωτής μέχρι να γίνουν διευθετήσεις για την μεταστέγαση του.

Διερωτάται κανείς αν μετά από μια προσεκτική μελέτη των προτάσεων μπορεί να υποστηρίξει ότι στην πραγματικότητα «ο ιδιοκτήτης έχει τον πρώτο λόγο».

Είναι λυπηρό γιατί το κεφαλαιώδες θέμα του ούτω αποκαλούμενου «περιουσιακού» με βάση τις προστάσεις της ελληνοκυπριακής πλευράς οδηγούν ουσιαστικά στην νομιμοποίηση σε ένα μεγάλο βαθμό του εδαφικού ξεκαθαρίσματος.

Comments

comments